Sakıp Sabancı - Unutulmayanlar

Sabancı Holding Yönetim Kurulu Başkanı Sakıp Sabancı, 7 Nisan 1933 tarihinde Hacı Ömer Sabancı ve Sadıka Sabancı’nın ikinci çocuğu olarak Kayseri’nin Akçakaya köyünde doğdu.

1948’te Akbank’da 25 lira aylıkla “stajyer memur” olarak çalışmaya başladı. Bankada yazı makinesi, hesap makinesi kullanmayı, tahsil fişi, tediye fişi ve makbuz kesmeyi öğrendi. İlk kez İstanbul’a geldi, Sirkeci’deki Özipek Palas Oteli’nde kaldı.
1950’de üç yıl üstüste zatürre hastalığı geçirmesi nedeni ile liseyi bitiremeden okuldan ayrıldı ve aynı yıl kurulan BOSSA Un Fabrikası’nda veznedar oldu, maaşı 50 liraya çıktı.

1955’te BOSSA Un Fabrikası’na ticaret müdürü oldu. Aynı yıl ikinci el Pontiac marka beyaz spor bir otomobil satın aldı. 1957’de teyzesinin kızı Türkan Civelek ile BOSSA fabrikasının bahçesinde yapılan bir düğün töreni ile evlendi. Aynı yıl BOSSA tekstil fabrikasında Genel Müdür Yardımcısı olarak görev yapmaya başladı.
1964’te büyük kızı Dilek dünyaya geldi. O yıl Adana Ticaret ve Sanayi Odası Yönetim Kurulu Başkanı oldu. 1966 - Babası Hacı Ömer Sabancı İstanbul’da vefat etti. Aynı yıl Türkiye’deki ilk poliester elyaf ve iplik fabrikası SASA kuruldu.
1967’de kardeşleriyle birlikte HACI ÖMER SABANCI HOLDİNG A.Ş.’yi kurarak Yönetim Kurulu Başkanı olan Sakıp Sabancı’nın 1970’te ikinci çocuğu Metin dünyaya geldi.Zihinsel özürlü olarak dünyaya gelen Metin Sabancı’nın tedavisi için Amerika ve Avrupa’da pekçok hastane ve doktora başvuruldu.
Tamamen iyileşme olanağı olmayan bu hastalıktan muzdarip pekçok gence yardım için 1976 yılında Erol Sabancı Spastik Çocuklar Tedavi ve Eğitim Merkezi ile 1996 yılında Metin Sabancı Spastik Çocuklar ve Gençler Eğitim Üretim ve Rehabilitasyon Merkezi kuruldu. 1973’te ise küçük kızı Sevil dünyaya geldi.
1974 yılında o dönemler Sabancı Holding Genel Koordinatörü olarak görev yapan Türkiye Cumhuriyeti eski Cumhurbaşkanı Turgut Özal’ın ısrarı üzerine Sabancı Holding İstanbul’a taşındı. Anne Sadıka Sabancı’nın bütün malvarlığını bağışlaması ve Sabancı kardeşlerin katkılarıyla Hacı Ömer Sabancı Vakfı VAKSA kuruldu. Aynı yıl İzmit Köseköy’de LASSA (BRİSA) kuruldu.
1981’de Türk sermayesi ile yurtdışındaki ilk banka AKINTERNATIONAL BANK (Sabancı Bank Plc.) Londra’da kuruldu. Sabancı yine 1981’de Amerika’da Houston’da ilk kez kalp kapakçığı ameliyatı oldu.
1984’te ilk onursal doktorası Eskişehir Anadolu Üniversitesi tarafından verildi. İsveç’te, Stockholm’de Uluslararası Ticaret Odası Kongresi’nde Türkiye’yi temsil etti.
1985’te ise ABD eski Başkanı Jimmy Carter ve eşi, Sakıp ve Türkan Sabancı’yı Emirgan’daki evlerinde ziyaret etti. Türk ekonomisindeki gelişmeleri, Avrupa’daki uluslararası firmaların ve bankaların temsilcileri ile Türkiye ile iş yapan İsviçre bankaları ve İsviçre firmalarının temsilcilerine aktarmak amacıyla İsviçre-Türk Derneği’nin Cenevre’de düzenlediği toplantıya konuşmacı olarak katıldı. Aynı yıl “İşte Hayatım” isimli ilk kitabı yayınlandı. Mimar Sinan konusunda Fransa’nın ünlü Sorbonne Üniversitesi’nde konferans verdi.
Sakıp Sabancı 1986’da TÜSİAD’ın Yönetim Kurulu Başkanı oldu. 1987’de ise şimdi Belçika Kralı olan Prens Albert İstanbul’a gelerek, Sakıp Sabancı’ya Emirgan’daki evi Atlı Köşk’te “Belçika Kraliyet Nişanı” takdim etti. Aynı yıl Sabancı ve DuPont ortaklığıyla ilk yüzde 50/50 “joint venture” şirket DUSA kuruldu. TÜSİAD Yüksek İstişare Konseyi Başkanı oldu. yine 1986’da Sakıp Sabancı ve eşi, ABD Başkanı Ronald Reagan ve eşini Beyaz Saray’da ziyaret etti.

1989’da babası Hacı Ömer Sabancı zamanında toplanmaya başlanan Resim ve Hat koleksiyonlarının sergilenmesi için SSCB Kültür Bakanlığı’nın daveti üzerine Moskova’da bir sergi açıldı. Bu sergi, sonraki yıllarda dünyanın en önemli müzelerinde segilenecek “Altın Harfler: Sabancı Üniversitesi Sakıp Sabancı Müzesi’nden Osmanlı Hat-Resim Koleksiyonu Sergisi” için bir mihenk taşı oldu. Yine 1989’da Sabancı Amerika’da Houston’da ikinci kez kalp ameliyatı oldu.
1993’te ise 1988 yılında temeli atılan SABANCI CENTER açıldı. 1994’te Japon Toyota ve Mitsui ile yüzde 50/50 ortak olarak Türk otomotiv sanayiine yeni bir pencere açacak TOYOTASA fabrikası Adapazarı’nda açıldı.
1996 Sakıp Sabancı ve Sabancı ailesi için acı dolu bir olay yaşandı. Kardeşi Özdemir Sabancı elim bir saldırıda hayatını kaybetti.
Sakıp Sabancı 1997’de Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı tarafından “Devlet Üstün Hizmet Madalyası” ile onurlandırıldı. Aynı yıl dünyaca ünlü gıda devi Fransız Danone ile yüzde 50-50 ortaklıkla DANONESA kuruldu. Ardından Fransız Hipermarket zinciri Carrefour ve Sabancı ortaklığı ile CARREFOURSA Hipermarket Zinciri kuruldu.
1998’de New York’ta Metropolitan Müzesi’nde “Altın Harfler: Sabancı Üniversitesi Sakıp Sabancı Müzesi’nden Osmanlı Hat-Resim Koleksiyonu Sergisi” sergilendi. Böylece Metropolitan üzesi’nde sergilenen ilk özel koleksiyon ünvanına sahip oldu. Yine 1998’de Du Pont firması ile ortaklaşa Arjantin ve Brezilya’daki endüstriyel iplik ve kord bezi fabrikaları satın alındı.
Aynı yıl kardeşi Hacı Sabancı vefat etti.
1999 yılı Sabancı’nın eğitme yaptığı en büyük hizmetlerden birinin gerçekleştiği yıldı. 170 Milyon dolarlık yatırımla, Türk eğitimine yeni bir soluk getirmesi hedeflenen SABANCI ÜNİVERSİTESİ İstanbul’da açıldı. Aynı yıl Çukurova Üniversitesi tarafından onbirinci onursal doktorası takdim edildi.
2000 yılında “Altın Harfler: Sabancı Üniversitesi Sakıp Sabancı Müzesi’nden Osmanlı Hat-Resim Koleksiyonu Sergisi” Paris’te Louvre Müzesi’nde sergilendi.
2001’de Sabancı ve DuPont’un yüzde 50-50 ortaklığıyla 4 kıtada toplam 16 fabrika ile faaliyet gösteren DUPONTSA ve DUSA INTERNATIONAL şirketleri kuruldu. Aynı yıl Sakıp Sabancı ve ailesi ABD Başkanı Bill Clinton’ın davetlisi olarak Beyaz Saray’a gittiler.
Sabancı’nın “İşte Hayatım”, “Para Başarının Mükafatıdır”, “Gönül Galerimden”, “Rusya’dan Amerika’ya, Gezdiklerim Gördüklerim”, “Ücret Pazarlığı mı, Koyun Pazarlığı mı?”, “Gelişen, Değişen Türkiye”, “Daha Fazla İş, Daha Fazla Aş”, “Doğu Anadolu Raporu”, “Başarı Şimdi Aslanın Ağzında”, “Hayat Bazen Tatlıdır”, İngilizce ve Japonca yayınlanan “This is My Life” ile “Turkey: Changing and Developing” adlı onüç kitabı vardı.
İş dünyasında ve sosyal alanlarda bir ekol yaratarak, pek çok ilke imza atan Sabancı, Prof. Dr. Siyami Ersek, Prof. Dr. Fahrettin Kerim Gökay, Mümtaz Zeytinoğlu, İdil Biret, Suna Kan, Leyla Gencer, Cemal Reşit Rey, Hayati Tabanlıoğlu, Münir Nurettin Selçuk, Burhan Felek, Yaşar Doğu, Celal Atik, Adnan Kahveci gibi iş, tıp, sanat ve spor dünyasının önde gelen kişilerin henüz hayattayken büstlerini yaptırdı. Her yıl düzenlediği sanatçı davetiyle Türkiye’nin önde gelen sanatçılarını bir araya toplayan ilk işadamı olan Sabancı, yine her yıl Milli Eğitim Bakanlığı’nca belirlenen öğretmenlere “Yılın Öğretmeni” ödülünü vererek bir ilki gerçekleştirdi. Sabancı, Türkiye’deki özürlülere ilişkin çalışmalara önderlik eden ilk işadamı oldu. Sakıp Sabancı, New York Presbyterian Hospital’da geçirdiği böbrek ameliyatı sonrası yaklaşık 2 ay süren bir aradan sonra 29 Ağustos 2003’de Türkiye’ye döndüğünde de, bir tıp merkezi kurma niyetinden bahsetmişti.